Ο εν λόγω Κανονισμός, αντικαθιστά την Οδηγία 95/46/EC, που ίσχυε μέχρι σήμερα και έχει ως σκοπό την εναρμόνιση του νομικού πλαισίου για την προστασία της ιδιωτικότητας των δεδομένων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Όλοι όσοι, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, επεξεργάζονται κατά τη δραστηριότητα τους, προσωπικά δεδομένα φυσικών προσώπων, όφειλαν να έχουν συμμορφωθεί με τις διατάξεις του Κανονισμού μέχρι τις 25 Μαΐου 2018.

Ο Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων – ΥΠΔ (Data Protection Officer-DPO) είναι o επαγγελματίας με εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα δικαίου και των πρακτικών περί προστασίας δεδομένων. Αντικείμενο του είναι η παροχή υπηρεσιών, που σχετίζεται με την παρακολούθηση συμμόρφωσης της επεξεργασίας των Δεδομένων με την αντίστοιχη εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Στην Ελλάδα, η έννοια του Υπεύθυνου Προστασίας Δεδομένων εισήχθη μόλις πρόσφατα, μέσω του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2016/679.

Ο Data Protection Officer κατέχει ηγετικό ρόλο σε μία επιχείρηση στον τομέα της ασφάλειας που απαιτείται από τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR).

Αρμοδιότητα του υπευθύνου προστασίας δεδομένων είναι η σχεδίαση της στρατηγικής και η εφαρμογή των τεχνικών προστασίας δεδομένων, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαρκής συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του GDPR.

Είναι υπεύθυνος για την παροχή συμβουλών προς τους Υπεύθυνους Επεξεργασίας Δεδομένων και τους υπαλλήλους τους, σχετικά με τις σημαντικές απαιτήσεις συμμόρφωσης, για την κατάρτιση του προσωπικού που ασχολείται με την επεξεργασία δεδομένων και τη διενέργεια τακτικών ελέγχων ασφάλειας.

Λειτουργεί, επίσης, ως σημείο επαφής μεταξύ του Υπεύθυνου Επεξεργασίας Δεδομένων και των εποπτικών αρχών, που ελέγχουν τις δραστηριότητες που σχετίζονται με προσωπικά δεδομένα (στην Ελλάδα αρμόδια είναι η  Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα).

Έχουμε τη δυνατότητα να παρέχουμε στην επιχείρηση σας υπεύθυνα, πλήρεις και άρτιες υπηρεσίες Υπεύθυνου Προστασίας Δεδομένων (Data Protection Officer), καθώς η Δικηγόρος Γεωργία Μάλλιου, πέραν της πολυετούς εμπειρίας της σε θέματα που αφορούσαν στην Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων,  έχει λάβει επιπλέον, σχετική πιστοποίηση ISO/IEC17024 – αρ. πιστ. 1029201800372 – του Οργανισμού TUV AUSTRIA.

Κατόπιν αξιολόγησης των ειδικότερων αναγκών και απαιτήσεων της επιχείρησης σας, οριστικοποιούμε τις υπηρεσίες που είναι κατάλληλες και απαραίτητες για την επιχείρηση σας.  

Συνοπτικά, αναφέρουμε ότι οι υπηρεσίες Υπεύθυνου Προστασίας Δεδομένων (D.P.O.) περιλαμβάνουν:

A) ενημερώνουμε και συμβουλεύουμε τον υπεύθυνο επεξεργασίας ή τον εκτελούντα την επεξεργασία και τους υπαλλήλους τους, που επεξεργάζονται προσωπικά δεδομένα, σχετικά με τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με τον Κανονισμό και τους εφαρμοστικούς αυτού Νόμους, που ισχύουν κάθε φορά,

B) παρακολουθούμε τη συμμόρφωση και την πολιτική του υπευθύνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία, σε σχέση με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων της ανάθεσης αρμοδιοτήτων, της ευαισθητοποίησης και της εκπαίδευσης των υπαλλήλων, που συμμετέχουν στις πράξεις επεξεργασίας, και των σχετικών ελέγχων,

Γ) παρέχουμε συμβουλές, όταν ζητείται, όσον αφορά τυχόν εκπονούμενη  εκτίμηση αντικτύπου και παρακολουθούμε την υλοποίησή της,

 Δ) συνεργαζόμαστε με την εποπτική αρχή, δηλ. την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Ε) ενεργούμε ως σημείο επικοινωνίας για την εποπτική αρχή για ζητήματα που σχετίζονται με την επεξεργασία, περιλαμβανομένης της προηγούμενης διαβούλευσης, και πραγματοποιούμε διαβουλεύσεις, ανάλογα με την περίπτωση, για οποιοδήποτε άλλο θέμα ήθελε προκύψει.

Στ) Αναλαμβάνουμε την απόκριση σε αιτήματα των Υποκειμένων των Προσωπικών Δεδομένων προς την επιχείρηση σας. Ζ) Αναλαμβάνουμε τη διαχείριση τυχόν καταγγελιών των Υποκειμένων των Προσωπικών Δεδομένων εναντίον της επιχείρησης σας.

Απευθύνεται, μάλιστα, σε όσους επεξεργάζονται προσωπικά δεδομένα φυσικών προσώπων, καταλαμβάνοντας σχεδόν το σύνολο των επιχειρήσεων (ήτοι μεγάλες επιχειρήσεις και Οργανισμούς, Μεσαίες και Μικρομεσαίες επιχειρήσεις, Μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, εταιρίες και ατομικές επιχειρήσεις).

Α. Ορισμοί με βάση τον Κανονισμό:

 
1) «δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα»: κάθε πληροφορία που αφορά ταυτοποιημένο ή ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο («υποκείμενο των δεδομένων»)· το ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο είναι εκείνο του οποίου η ταυτότητα μπορεί να εξακριβωθεί, άμεσα ή έμμεσα, ιδίως μέσω αναφοράς σε αναγνωριστικό στοιχείο ταυτότητας, όπως όνομα, σε αριθμό ταυτότητας, σε δεδομένα θέσης, σε επιγραμμικό αναγνωριστικό ταυτότητας ή σε έναν ή περισσότερους παράγοντες που προσιδιάζουν στη σωματική, φυσιολογική, γενετική, ψυχολογική, οικονομική, πολιτιστική ή κοινωνική ταυτότητα του εν λόγω φυσικού προσώπου,

2) «επεξεργασία»: κάθε πράξη ή σειρά πράξεων που πραγματοποιείται με ή χωρίς τη χρήση αυτοματοποιημένων μέσων, σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ή σε σύνολα δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διάρθρωση, η αποθήκευση, η προσαρμογή ή η μεταβολή, η ανάκτηση, η αναζήτηση πληροφοριών, η χρήση, η κοινολόγηση με διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλη μορφή διάθεσης, η συσχέτιση ή ο συνδυασμός, ο περιορισμός, η διαγραφή ή η καταστροφή,

3) «υπεύθυνος επεξεργασίας»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η δημόσια αρχή, η υπηρεσία ή άλλος φορέας που, μόνα ή από κοινού με άλλα, καθορίζουν τους σκοπούς και τον τρόπο της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· όταν οι σκοποί και ο τρόπος της επεξεργασίας αυτής καθορίζονται από το δίκαιο της Ένωσης ή το δίκαιο κράτους μέλους, ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή τα ειδικά κριτήρια για τον διορισμό του μπορούν να προβλέπονται από το δίκαιο της Ένωσης ή το δίκαιο κράτους μέλους,

4) «εκτελών την επεξεργασία»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η δημόσια αρχή, η υπηρεσία ή άλλος φορέας που επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για λογαριασμό του υπευθύνου της επεξεργασίας,

5) «παραβίαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα»: η παραβίαση της ασφάλειας που οδηγεί σε τυχαία ή παράνομη καταστροφή, απώλεια, μεταβολή, άνευ άδειας κοινολόγηση ή πρόσβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάστηκαν, αποθηκεύτηκαν ή υποβλήθηκαν κατ’ άλλο τρόπο σε επεξεργασία,

6) «εποπτική αρχή»: ανεξάρτητη δημόσια αρχή που συγκροτείται από κράτος μέλος επιφορτισμένη με την παρακολούθηση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, με σκοπό την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας που τα αφορούν και τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην Ένωση,

7) «Υπεύθυνος Προστασίας δεδομένων» – Data Protection Officer (DPO): Πρόκειται για τον άνθρωπο εκείνον ο οποίος θα ενημερώνει τους χρήστες των οποίων τα δεδομένα επεξεργάζεται η εταιρεία αλλά και θα είναι εκείνος ο οποίος έρχεται σε επικοινωνία με την Εποπτική Αρχή.

Β. Βασικές Αρχές που διέπουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

1) Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 5): 

α) υποβάλλονται σε σύννομη και θεμιτή επεξεργασία με διαφανή τρόπο σε σχέση με το υποκείμενο των δεδομένων («νομιμότητα, αντικειμενικότητα και διαφάνεια»), 

β) συλλέγονται για καθορισμένους, ρητούς και νόμιμους σκοπούς και δεν υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία κατά τρόπο ασύμβατο προς τους σκοπούς αυτούς·  («περιορισμός του σκοπού»),

γ) είναι κατάλληλα, συναφή και περιορίζονται στο αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους υποβάλλονται σε επεξεργασία («ελαχιστοποίηση των δεδομένων»), 

δ) είναι ακριβή και, όταν είναι αναγκαίο, επικαιροποιούνται· πρέπει να λαμβάνονται όλα τα εύλογα μέτρα για την άμεση διαγραφή ή διόρθωση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τα οποία είναι ανακριβή, σε σχέση με τους σκοπούς της επεξεργασίας («ακρίβεια»)

ε) διατηρούνται υπό μορφή που επιτρέπει την ταυτοποίηση των υποκειμένων των δεδομένων μόνο για το διάστημα που απαιτείται για τους σκοπούς της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. («περιορισμός της περιόδου αποθήκευσης»),

στ) υποβάλλονται σε επεξεργασία κατά τρόπο που εγγυάται την ενδεδειγμένη ασφάλεια των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, με τη χρησιμοποίηση κατάλληλων τεχνικών ή οργανωτικών μέτρων («ακεραιότητα και εμπιστευτικότητα»). 

2. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας φέρει την ευθύνη και είναι σε θέση να αποδείξει τη συμμόρφωση («λογοδοσία»).

Η επεξεργασία (άρθρο 6) είναι σύννομη μόνο εάν και εφόσον ισχύει τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 

α) το υποκείμενο των δεδομένων έχει συναινέσει στην επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του για έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους σκοπούς, 

β) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης της οποίας το υποκείμενο των δεδομένων είναι συμβαλλόμενο μέρος ή για να ληφθούν μέτρα κατ’ αίτηση του υποκειμένου των δεδομένων πριν από τη σύναψη σύμβασης, 

γ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τη συμμόρφωση με έννομη υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας, 

δ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υποκειμένου των δεδομένων ή άλλου φυσικού προσώπου, 

ε) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον ή κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στον υπεύθυνο επεξεργασίας,

στ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τους σκοπούς των έννομων συμφερόντων που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή τρίτος, εκτός εάν έναντι των συμφερόντων αυτών υπερισχύει το συμφέρον ή τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι ελευθερίες του υποκειμένου των δεδομένων που επιβάλλουν την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως εάν το υποκείμενο των δεδομένων είναι παιδί.

Γ. Τι υποχρεούνται να κάνουν οι επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις, πλέον, καλούνται να ασχοληθούν με υπευθυνότητα με την προστασία των πληροφοριακών τους συστημάτων και την προάσπιση των δεδομένων που επεξεργάζονται, κάνοντας τακτικά ελέγχους ασφάλειας δικτύων και υποδομών, υλοποιώντας πολιτικές ασφάλειας και διαδικασίες, αλλά και εκπαιδεύοντας τους χρήστες πληροφοριακών συστημάτων για την ορθή χρήση των πληροφοριακών συστημάτων τους.

Ο Κανονισμός επιβάλλει μια σειρά νέων υποχρεώσεων στους υπευθύνους επεξεργασίας, οι οποίες απορρέουν από τις βασικές αρχές και ιδίως την ενισχυμένη αρχή της διαφάνειας στον τρόπο συλλογής, επεξεργασίας και τήρησης δεδομένων και τη νέα αρχή της λογοδοσίας, σύμφωνα με την οποία ο υπεύθυνος επεξεργασίας φέρει την ευθύνη και είναι σε θέση να αποδείξει τη συμμόρφωσή του με όλες τις αρχές που διέπουν την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.

Σε περίπτωση που, οι υπόχρεοι δεν λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο, αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο επιβολής υψηλών προστίμων, καθώς οι σοβαρές παραβάσεις τιμωρούνται με πρόστιμα ύψους έως 20 εκατομμυρίων ευρώ ή 4% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών παγκοσμίως, ανάλογα με το ποια τιμή είναι υψηλότερη .

Τα γραφεία μας, στα πλαίσια των δραστηριοτήτων τους, αναλαμβάνουν με υπευθυνότητα και εξειδικευμένη κατάρτιση – δεδομένου ότι η Δικηγόρος Γεωργία Μάλλιου έχει λάβει και σχετική πιστοποίηση ISO/IEC17024 – αρ. πιστ. 1029201800372 του Οργανισμού TUV AUSTRIA – την εκτενή ενημέρωση για τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης με τον GDPR, προσαρμοσμένες στη δομή και λειτουργία της κάθε υπόχρεης επιχείρησης, παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες και προτεινόμενες λύσεις ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες.

Ως εκ τούτου, είμαστε δίπλα σας για να:

• Ενημερώσετε και εκπαιδεύσετε το ανθρώπινο δυναμικό του οργανισμού σας για τις επερχόμενες μεταβολές, υπογραμμίζοντας τις σημαντικές επιπτώσεις σε περίπτωση παραβιάσεων.
• Αξιολογήστε τους πιθανούς κινδύνους για τα προσωπικά δεδομένα που συλλέγετε και επεξεργάζεστε.
• Διαμορφώσετε στρατηγική αντιμετώπισης των πιθανών κινδύνων με τεχνικά και οργανωτικά μέτρα. 
• Τηρείτε τα υποχρεωτικά εκ του Κανονισμού αρχεία επεξεργασιών, ήτοι να καταγράψετε ενδελεχώς τα δεδομένα που τηρείτε και μεταβιβάζετε, τις επεξεργασίες στις οποίες προβαίνετε, τον σκοπό τους και τη νομική βάση. 
• Εξετάζετε συνεχώς αν κατά την επεξεργασία των δεδομένων τηρούνται οι αρχές, που διέπουν τη νόμιμη επεξεργασία των δεδομένων και αν γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα των υποκειμένων. 
• Εξετάσετε πώς πραγματοποιείται η επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και να προσδιορίσετε τη νομική βάση επί της οποίας θα πραγματοποιήσετε και θα τεκμηριώσετε αυτές τις διαδικασίες.
• Εξετάσετε τις μεθόδους για εξασφάλιση συγκατάθεσης για τον αντίστοιχο επιδιωκόμενο σκοπό επεξεργασίας.
• Εφοδιαστείτε με όλα τα απαραίτητα νομικά κείμενα και συμβάσεις (ενημερωτικά των δικαιωμάτων, εχεμύθειας/εμπιστευτικότητας, Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων, Όρους Χρήσης, Πολιτική Απορρήτου κλπ), που πρέπει να συνάψετε με τα υποκείμενα των προσωπικών δεδομένων, το υπαλληλικό προσωπικό σας, τους εξωτερικούς συνεργάτες σας, τους εκτελούντες την επεξεργασία κοκ
• Αναθεωρήσετε τις πολιτικές προστασίας δεδομένων και διαδικασιών, τόσο στα φυσικά καταστήματα/εγκαταστάσεις σας, όσο και στη διαδικτυακή σας παρουσία (ιστοσελίδες, e- shops κλπ)
• Επικαιροποιήσετε τις διαδικασίες για τον χειρισμό των αιτημάτων και την ικανοποίηση των δικαιωμάτων των πολιτών, ιδίως ως προς τη διαγραφή δεδομένων (δικαίωμα στη λήθη) ή την παροχή τους σε αναγνώσιμο ηλεκτρονικό μορφότυπο (φορητότητα δεδομένων).
• Εκτιμήσετε τις πιθανότητες επέλευσης κινδύνων και τις συνέπειες στα προσωπικά δεδομένα (Εκτίμηση Αντικτύπου, όπου απαιτείται / Gap Analysis).
• Προτείνουμε την εφαρμογή κατάλληλων τεχνικών μέτρων ώστε να διασφαλίζονται τα δικαιώματα και ελευθερίες των υποκειμένων σε συνδυασμό με την ανάλυση επικινδυνότητας
• Εξετάσετε, ανάλογα με τη δραστηριότητα που ασκείτε, αν χρειάζεται να ορίσετε «Υπεύθυνο Προστασίας Δεδοµένων».
• Υιοθετήσετε κατάλληλες μεθόδους για την ανίχνευση, την καταγραφή και τη διερεύνηση περιστατικών παραβιάσεων.
• Διαθέτετε την κατάλληλη διαδικασία για τις γνωστοποιήσεις παραβιάσεων προς την Αρχή και τα υποκείμενα
• Επιλέξετε κάποιο μηχανισμό διαβίβασης, σε περίπτωση που διαβιβάζετε δεδομένα και σε τρίτες χώρες,  όπως δεσμευτικούς εταιρικούς κανόνες (BCRs), τυποποιημένες συμβατικές ρήτρες (SCCs), πιστοποιήσεις στο Privacy Shield (για τις ΗΠΑ).

Ο Κανονισμός 910/2014 αντικαθιστά, πλήρως, την προηγούμενη οδηγία 1999/93 για τις ηλεκτρονικές υπογραφές και εισάγει ένα νέο ενιαίο, ολοκληρωμένο, διασυνοριακό πλαίσιο για ασφαλείς και εύχρηστες συναλλαγές.

Εξαιτίας του μη άμεσου αποτελέσματος της Οδηγίας, παρουσιάζονταν σοβαρό πρόβλημα ως προς την εφαρμογή της, καθώς κάθε κράτος μέλος όριζε αυστηρότερες ή και ηπιότερες προϋποθέσεις ως προς τις ηλεκτρονικές υπογραφές. Επιπλέον, το γεγονός ότι κανένα από τα κράτη-μέλη δεν είχε υιοθετήσει την ίδια σειρά τεχνικών προτύπων για την εφαρμογή τους, δυσχέραινε ακόμη περισσότερο τη μεταξύ των κρατών-μελών  διαλειτουργικότητα.

Ο Κανονισμός 910/2014 στοχεύει να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική αγορά ηλεκτρονικών υπογραφών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να ξεπεραστούν οι σημερινές διαφορές στις εθνικές νομοθεσίες και η έλλειψη διαλειτουργικότητας των ηλεκτρονικών υπογραφών.

Όπως αναφέρεται στην Αιτιολογική σκέψη (2) του προοιμίου του Κανονισμού, επιδίωξη του είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, εντός της εσωτερικής αγοράς, κάτι το οποίο δεν επιτεύχθηκε με την Οδηγία 1999/93.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 10 του Κανονισμού 910/2014, ως (απλή) ηλεκτρονική υπογραφή ορίζονται τα δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή τα οποία είναι συνημμένα σε άλλα ηλεκτρονικά δεδομένα ή συσχετίζονται λογικά με άλλα δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή και τα οποία χρησιμοποιούνται από τον υπογράφοντα για να υπογράφει.

Περαιτέρω, ως προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ορίζεται, στο άρθρο 26 του Κανονισμού 910/2014, η υπογραφή που: α) συνδέεται κατά τρόπο μοναδικό με τον υπογράφοντα β) είναι ικανή να ταυτοποιεί τον υπογράφοντα γ) δημιουργείται με δεδομένα δημιουργίας ηλεκτρονικής υπογραφής, τα οποία ο υπογράφων μπορεί, με υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης, να χρησιμοποιεί υπό τον αποκλειστικό του έλεγχο και δ) συνδέεται με τα δεδομένα που έχουν υπογραφεί σε σχέση με αυτήν κατά τρόπο ώστε να μπορεί να ανιχνευθεί οποιαδήποτε επακόλουθη τροποποίηση των εν λόγω δεδομένων.

Στο άρθρο 3 παρ. 12 του Κανονισμού 910/2014, εισάγεται μια καινούργια έννοια, αυτή της «εγκεκριμένης ηλεκτρονικής υπογραφής». Όπως διακρίνεται από το άρθρο 3 παρ. 12 η διαφορά μεταξύ της προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής και της εγκεκριμένης ηλεκτρονικής υπογραφής είναι ότι η εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή είναι η προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, που περιέχει όμως ένα εγκεκριμένο ψηφιακό πιστοποιητικό (ένα ψηφιακό αρχείο που επισυνάπτεται στο ηλεκτρονικό μήνυμα) και παράγεται από μια εγκεκριμένη ασφαλή διάταξη δημιουργίας υπογραφής (δηλαδή μια έξυπνη κάρτα, usb ή μονάδα ασφαλείας υλικού). Η πλήρωση των παραπάνω προϋποθέσεων ισοδυναμεί με την πλήρη αναγνώριση της, ως τέτοια, από όλα τα κράτη μέρη.

Ωστόσο, λόγω της περίπλοκης αλλά και δαπανηρής διαδικασίας που απαιτείται για τη χρήση των εγκεκριμένων ηλεκτρονικών υπογραφών, η πλειονότητα των συναλλαγών διενεργείται στην πράξη με ηλεκτρονικές υπογραφές, που δεν πληρούν τις προαναφερόμενες  προϋποθέσεις.

Για το συγκεκριμένο ζήτημα, ο κοινοτικός νομοθέτης διατηρεί την αρχή που εφαρμοζόταν και στην Οδηγία 1999/93. Ειδικότερα, ορίζεται στο άρθρο 25 του Κανονισμού ότι δεν απορρίπτεται η νομική ισχύς και το παραδεκτό της ηλεκτρονικής υπογραφής, ως αποδεικτικού στοιχείου σε νομικές διαδικασίες μόνο λόγω του γεγονότος ότι είναι σε ηλεκτρονική μορφή ή ότι δεν πληροί όλες τις απαιτήσεις για τις εγκεκριμένες ηλεκτρονικές υπογραφές.

Ως εκ τούτου, η ισχύς μιας τέτοιας υπογραφής, θα κριθεί με βάση το ισχύον ουσιαστικό και δικονομικό δίκαιο.

Στα πλαίσια του ουσιαστικού δικαίου, έχει υποστηριχθεί από τη θεωρία ότι η απλή και η προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή μπορούν να υποκαταστήσουν την ιδιόχειρη, όπου δεν είναι αναγκαία η τήρηση έγγραφου τύπου. Συνακόλουθα, σύμφωνα με την αρχή του άτυπου των δικαιοπραξιών, οι συγκεκριμένες ηλεκτρονικές υπογραφές θα έχουν ως αποτέλεσμα την έγκυρη κατάρτιση της των συμβάσεων, για τις οποίες δεν απαιτείται συστατικός τύπος από το Νόμο.

Στο πεδίο του δικονομικού δικαίου, κατά την κρατούσα άποψη, κάθε ηλεκτρονικό έγγραφο που φέρει απλή ή προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί ως μέσο απόδειξης καθώς στα οριζόμενα του άρθρου 444 παρ. 2 ΚΠολΔ, ως μηχανική απεικόνιση προσδιορίζεται κάθε ηλεκτρονικό έγγραφο.

Κατά τα ως άνω, λοιπόν, τα δεδομένα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της ηλεκτρονικής υπογραφής ή ακόμα δε φέρουν καθόλου ηλεκτρονική υπογραφή, υπάγονται στην κατηγορία των ηλεκτρονικών εγγράφων.

Τέλος, αν και καθίσταται σαφές από τους προαναφερόμενους ορισμούς πως μία ηλεκτρονική υπογραφή δεν συνίσταται στην ηλεκτρονική αποτύπωση μίας ιδιόχειρης υπογραφής μέσω της χρήσης ενός σαρωτή, ούτε την απεικόνιση του ιδιόγραφου σημείου με τεχνικούς διαύλους, ωστόσο, είναι συνήθης πλέον η πρακτική, κυρίως χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, να κάνουν χρήση τέτοιων μέσων και ηλεκτρονικών γραφίδων για τη λήψη των απαραίτητων υπογραφών από τους συναλλασσόμενους. Ακολουθώντας δε την πρακτική, να προηγείται η έγγραφη συναίνεση του συναλλασσόμενου σε όρο, κατά τον οποίο ο συναλλασσόμενος συμφωνεί ότι τα τηρούμενα δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή αποδεικνύουν πλήρως την προέλευση της σχετικής δικαιοπρακτικής δήλωσής του, παράγουν πλήρεις έννομες συνέπειες ως προς τη δικαιοπρακτική δέσμευση του προσώπου του και του αντισυμβαλλόμενου του έναντι αλλήλων και παρέχουν πλήρη δικονομική απόδειξη των σχετικών συναλλαγών σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ.2 π.δ. 150/2001 και 444 παρ.3 ΚΠολΔ, ακόμα και η ηλεκτρονική αποτύπωση μιας ιδιόχειρης υπογραφής, αποκτά αυξημένη αποδεικτική ισχύ και τα σχετικά έγγραφα που φέρουν αυτού του είδους τις υπογραφές  προσκομίζονται πλέον ευχερώς ενώπιον Δικαστηρίων και Αρχών.

Ανάμεσα στα όσα αναφέρει ο Νόμος ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι διατάξεις που αφορούν:

α) στη δημοσιοποίηση πληροφοριών εκ μέρους των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης και των οργανισμών συλλογικής προστασίας, οι οποίοι υποχρεούνται να αναρτούν τις πληροφορίες σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο και σε σταθερό σημείο απόθεσης και να τις τηρούν επικαιροποιημένες (άρθρο 28), και

β) στην υποχρέωση του οργανισμού συλλογικής διαχείρισης, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή του, να καταρτίζει και να δημοσιεύει ετήσια έκθεση διαφάνειας, μαζί με την ειδική έκθεση, που αφορά στη χρήση των ποσών που δαπανώνται για τους σκοπούς των κοινωνικών, πολιτιστικών και εκπαιδευτικών υπηρεσιών και περιλαμβάνει τουλάχιστον τις πληροφορίες που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 30. (άρθρα 29 και 30).  

Επισκοπώντας περαιτέρω, το ν. 4481/2017 εντοπίζονται, μεταξύ άλλων, και οι παρακάτω σημαντικές αλλαγές:  

Ι. Τροποποίηση του άρθρου 18 ν. 2121/1993 σχετικά με την αμοιβή 2% της αξίας Η/Υ και tablets με μέγεθος RAM άνω των 4 GB υπέρ των δημιουργών

Η αμοιβή για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι δικτυωμένες φορητές συσκευές (tablets) με μέγεθος εσωτερικής μνήμης τυχαίας προσπέλασης (RAM) άνω των 4 GB ορίζεται σε 2% της αξίας τους. Η αμοιβή κατανέμεται στους πνευματικούς δημιουργούς, στους ερμηνευτές ή εκτελεστές καλλιτέχνες, στους παραγωγούς γραμμένων μαγνητικών ταινιών ή άλλων γραμμένων υλικών φορέων ήχου ή εικόνας ή ήχου και εικόνας και στους εκδότες εντύπων.   

ΙΙ. Τροποποίηση του άρθρου 22 ν. 2121/1993 σχετικά με το δημόσιο δανεισμό έργων από δημόσιες βιβλιοθήκες

Επιτρέπεται, χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή, ο δημόσιος δανεισμός έργων από τις βιβλιοθήκες των δημοσίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (σχολικές βιβλιοθήκες) καθώς και από τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες που είναι μέλη του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.

ΙΙΙ. Εισαγωγή του άρθρου 66^Ε  ν. 2121/1993  σχετικά με κυρώσεις για προσβολές δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο.

Εισάγεται σύστημα «notice and takedown». 

Αν προσβάλλεται στο διαδίκτυο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ή συγγενικό δικαίωμα, ο δικαιούχος μπορεί να ακολουθήσει την περιγραφόμενη στις επόμενες παραγράφους διαδικασία.

Ως δικαιούχος για τις ανάγκες νοείται ο δικαιούχος, του οποίου το δικαίωμα προσβάλλεται στο διαδίκτυο, καθώς και οποιοσδήποτε οργανισμός συλλογικής διαχείρισης ή προστασίας, στον οποίο έχει ανατεθεί η διαχείριση ή η προστασία δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ή συγγενικών δικαιωμάτων.

Η εν λόγω διαδικασία δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις προσβολών που τελούνται από τελικούς χρήστες με την τηλεφόρτωση έργων (downloading) ή με τη ρευμάτωση δεδομένων συνεχούς ροής (streaming) ή σε περιπτώσεις ανταλλαγής αρχείων μέσω ομότιμων δικτύων (peer to peer), οι οποίες επιτρέπουν την απευθείας ανταλλαγή μεταξύ τελικών χρηστών έργων σε ψηφιακή μορφή ή σε περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών αποθήκευσης δεδομένων με την τεχνική υπολογιστικού νέφους (cloud computing). 

Ο δικαιούχος υποβάλλει, στην αρμόδια Επιτροπή (όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 66^Ε ν. 2121/1993), αίτηση είτε αυτοπροσώπως είτε ηλεκτρονικά για άρση της προσβολής, στην οποία επισυνάπτει κάθε έγγραφο που αναφέρεται σε αυτήν ως υποχρεωτικό, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο πρόσφορο να αποδείξει το δικαίωμά του.

Προϋπόθεση του παραδεκτού υποβολής της αίτησης είναι ο δικαιούχος να έχει κάνει χρήση της αντίστοιχης διαδικασίας που προβλέπεται από τον πάροχο και η διαδικασία αυτή, ενώ έχει ολοκληρωθεί εντός εύλογου χρόνου, να μην έχει τελεσφορήσει.

Σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν θέσει την υπόθεση στο αρχείο (για τους λόγους που αναφέρονται διεξοδικά στο άρθρο 66^Ε παρ.5 ν. 2121/1993), ενημερώνει ταυτόχρονα εντός 10 εργάσιµων ηµερών από τη λήψη της αίτησης, τους παρόχους πρόσβασης στο διαδίκτυο και, όπου είναι εφικτό, τον πάροχο υπηρεσίας φιλοξενίας και τους διαχειριστές ή/και τους ιδιοκτήτες των αναφερόµενων στην αίτηση ιστοσελίδων.

Ο αποδέκτης της ως άνω γνωστοποίησης μπορεί να συμμορφωθεί εκουσίως στο αίτημα του αιτούντος ή να λάβει από αυτόν τη σχετική άδεια εντός 10 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της λήψης της γνωστοποίησης, ή εναλλακτικά μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις στην Επιτροπή, αποστέλλοντας ταυτόχρονα όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, από τα οποία προκύπτει, ιδίως, ότι δεν υφίσταται προσβολή.

Ακολούθως:

α) Στην περίπτωση της εκούσιας συμμόρφωσης του αποδέκτη της γνωστοποίησης, εκδίδεται απόφαση της Επιτροπής στην οποία αναφέρεται ρητά η οικειοθελής συμμόρφωσή του.

β) Στην περίπτωση της λήψης άδειας χρήσης δικαιωμάτων η υπόθεση τίθεται στο αρχείο.

γ) Εφόσον δεν επέλθει εκούσια συμμόρφωση ούτε λήψη άδειας κατά τα ανωτέρω, παρέλθουν οι προθεσμίες υποβολής αντιρρήσεων και η Επιτροπή διαπιστώσει ότι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ή το συγγενικό δικαίωμα προσβάλλεται, εκδίδει απόφαση και καλεί τους αποδέκτες της γνωστοποίησης να απομακρύνουν το περιεχόμενο που προσβάλλει το δικαίωμα από την ιστοσελίδα στην οποία αυτό έχει αναρτηθεί παράνομα ή να διακόψουν την πρόσβαση σε αυτό. Εάν η ιστοσελίδα στην οποία βρίσκεται το περιεχόμενο φιλοξενείται σε διακομιστή (Server) που βρίσκεται εντός της ελληνικής επικράτειας, η Επιτροπή καλεί τους αποδέκτες της γνωστοποίησης να απομακρύνουν το συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Σε περίπτωση προσβολών μεγάλης κλίμακας, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει αντί για την απομάκρυνση του περιεχομένου διακοπή της πρόσβασης σε αυτό.

Αν η ιστοσελίδα φιλοξενείται σε διακομιστή εκτός της ελληνικής επικράτειας, η Επιτροπή καλεί τον πάροχο πρόσβασης στο διαδίκτυο να διακόψει την πρόσβαση στο περιεχόμενο.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς το διατακτικό της απόφασης, η Επιτροπή επιβάλλει πρόστιμο ποσού πεντακοσίων (500) έως χιλίων (1.000) ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης. Μεταξύ των κριτηρίων που λαμβάνονται υπόψη είναι η βαρύτητα της προσβολής και η επανάληψή της.

Η έναρξη της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής δεν αναστέλλει ούτε επηρεάζει την άσκηση αξιώσεων για την ίδια διαφορά ενώπιον των δικαστηρίων. Αν όμως έχει ασκηθεί προσφυγή από τον ίδιο αιτούντα με το ίδιο αίτημα ενώπιον των δικαστηρίων, η υπόθεση τίθεται στο αρχείο από την Επιτροπή. Επίσης, η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή δεν στερεί από τα εμπλεκόμενα μέρη το δικαίωμα να διεκδικήσουν την προστασία των έννομων συμφερόντων τους ενώπιον των δικαστηρίων.

IV. Τροποποίηση του άρθρου 4 ν. 2225/1994 σχετικά με την άρση απορρήτου για προσβολές δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο Επιτρέπεται, πλέον, η άρση απορρήτου για τη διακρίβωση προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο σε βαθμό κακουργήματος (άρθρο 4 παρ. 1 δ του ν. 2225/1994 «για την προστασία της ελευθερίας της ανταπόκρισης και επικοινωνίας και άλλες διατάξεις») . Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα µε το άρθρο 66 του ν. 2121/1993, η προσβολή της πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων τιμωρείται ως κακούργημα, εάν ο υπαίτιος τελεί τις παράνομες πράξεις κατ’ επάγγελμα ή σε εμπορική κλίμακα ή αν οι περιστάσεις, κάτω από τις οποίες έγινε η πράξη, μαρτυρούν ότι ο υπαίτιος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας ή των συγγενικών δικαιωμάτων.

Με τη σύμβαση αυτή ο λήπτης του management αναθέτει τη διοίκηση της επιχείρησής του, ολικά ή εν μέρει, σε έναν manager έμπειρο, φήμης και με ειδικές γνώσεις, με σκοπό να αυξήσει την αποδοτικότητα της επιχείρησής του μέσω των γνώσεων, της πείρας, της επιχειρηματικής τεχνογνωσίας και της επιχειρησιακής φήμης εκείνου. Η συμβατική ανάθεση της διοίκησης της επιχείρησης σε manager μπορεί να συμφωνηθεί για ορισμένο ή αόριστο χρονικό διάστημα και γίνεται έναντι αμοιβής.  Κατ’ αυτόν τον τρόπο επέρχεται διάσπαση μεταξύ της ιδιοκτησίας της επιχείρησης και της εκμετάλλευσης αυτής. Έτσι, η διαχειρίστρια επιχείρηση – manager αναλαμβάνει να διενεργεί πράξεις διοίκησης και διαχείρισης της αναθέτουσας επιχείρησης, οι οποίες τείνουν στην πραγμάτωση του εμπορικού σκοπού της. Θεωρητικά μπορεί να αφορά τη διαχείριση οποιασδήποτε επιχείρησης, ατομικής ή εταιρικής. Ωστόσο στην πράξη, κατά κανόνα, τα συμβαλλόμενα μέρη είναι επιχειρήσεις, μορφώματα του εταιρικού δικαίου.

Η σύμβαση διαχείρισης, ως αμφοτεροβαρής σύμβαση, δημιουργεί υποχρεώσεις για εκατέρωθεν παροχές μεταξύ των συμβαλλομένων, ήτοι της αναθέτουσας επιχείρησης και της διαχειρίστριας. Πρέπει το σύνολο ή σχεδόν το σύνολο των εξουσιών της εταιρικής διοίκησης μιας επιχείρησης (λήπτρια, αναθέτουσα) να ανατίθεται σε τρίτο πρόσωπο (δότης, manager) έναντι ανταλλάγματος. Η παροχή της διαχειρίστριας συνίσταται στην ανάληψη και διεκπεραίωση της διοίκησης και διαχείρισης της επιχείρησης του λήπτη. Άλλες παρεπόμενες υποχρεώσεις – όπως μεταβίβαση τεχνογνωσίας, παραχώρηση αδειών σήματος, εκπαίδευση προσωπικού κ.α. – συνοδεύουν συνήθως την ως άνω κύρια παροχή, αλλά δε συνιστούν εννοιολογικά αναπόσπαστο τμήμα της σύμβασης.

Ως προς την ως άνω κύρια παροχή του δότη, συνοπτικά αναφέρεται ότι πρόκειται για υπόθεση ξένη ως προς τα ίδια συμφέροντα του διοικητή, δεδομένου ότι ο λήπτης εξακολουθεί να έχει τον επιχειρηματικό κίνδυνο της εταιρίας. Ως προς το λήπτη, κύρια υποχρέωσή του αποτελεί η καταβολή της συμφωνημένης αμοιβής στο manager, κατά τακτά συνήθως χρονικά διαστήματα, αφού πρόκειται για διαρκή έννομη σχέση.

 Ως προς τις εσωτερικές σχέσεις των συμβαλλόμενων μερών και με γνώμονα την κύρια υποχρέωση της διαχειρίστριας – ήτοι η διοίκηση της λήπτριας εταιρίας – η σύμβαση διαχείρισης ομοιάζει με αυτή της εντολής. Το γεγονός ότι η διαχειρίστρια αναλαμβάνει να διεξαγάγει υπόθεση ή ενότητα υποθέσεων της αναθέτουσας για ορισμένη χρονική διάρκεια, μας παραπέμπει στις διατάξεις της σύμβασης εντολής των άρθρων 713 επ ΑΚ. Η διεξαγωγή μάλιστα γίνεται προς το συμφέρον τόσο της αναθέτουσας όσο και της διαχειρίστριας (724 ΑΚ). Παρά τις ομοιότητες της σύμβασης διαχείρισης με τη σύμβαση εντολής, υπάρχει μία ουσιώδης διαφορά. Η σύμβαση εντολής είναι χαριστική δικαιοπραξία, ενώ η σύμβαση διαχείρισης διεξάγεται έναντι αμοιβής. Όπως εξάλλου στις περισσότερες νέες μορφές συμβάσεων της σύγχρονης οικονομίας, έτσι και στη σύμβαση management αναγκάζεται ο νομικός να κάνει λόγο για σύμβαση μη ρυθμισμένη με στοιχεία εντολής ή για «έμμισθη εντολή», ενώ εάν υπήρχε αντίστοιχη με του γερμανικού κώδικα πρόβλεψη για σύμβαση διεξαγωγής ξένης υπόθεσης έναντι αμοιβής, δε θα χρειάζονταν να τεμαχίζουμε την εν λόγω σύμβαση διαχείρισης, προκειμένου να ανεύρουμε το εφαρμοστέο δίκαιο αυτής.

Δεδομένου του νομικού πλαισίου της χώρας μας και του άμισθου χαρακτήρα της σύμβασης εντολής, υποστηρίζεται ότι η σύμβαση διαχείρισης προσιδιάζει προς τη σύμβαση εργασίας και μάλιστα προς την παροχή ανεξάρτητων υπηρεσιών, δεδομένου ότι κατά κανόνα εκλείπει το στοιχείο της εξάρτησης του δότη από το λήπτη του management (648 επ ΑΚ).

Ως μικτή σύμβαση, η σύμβαση διαχείρισης δεν ενέχει κύρια και δευτερεύουσα παροχή, ώστε να απορροφάται η τελευταία από την πρώτη, αλλά κάθε μία από τις επιμέρους συμβάσεις διατηρεί την αυτοτέλειά της.  Κατ’ επέκταση, τα κενά της σύμβασης, που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και συμφωνίας των μερών, θα καλυφθούν με την αναλογική εφαρμογή των οικείων διατάξεων, ήτοι όσον αφορά τη διαχείριση των υποθέσεων του λήπτη, την απόδοση λογαριασμών, την υποχρέωση λογοδοσίας θα τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις περί εντολής (713 επ. ΑΚ) με εξαίρεση εκείνες που δεν συμβιβάζονται με τον έμμισθο χαρακτήρα της σύμβασης management, ενώ όσον αφορά την αμοιβή της διαχειρίστριας εταιρίας θα εφαρμοστούν οι διατάξεις για τη σύμβαση εργασίας (648 και 649 ΑΚ), εκτός από εκείνες που είναι προσαρμοσμένες αποκλειστικά στη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Περαιτέρω εξίσου σημαντικές και εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις του γενικού ενοχικού δικαίου (278 επ ΑΚ). Επιπλέον, το γεγονός ότι η σύμβαση αφορά το συμφέρον και των δύο συμβαλλόμενων επιχειρήσεων επιτρέπει – και με βάση το άρθρο 724 ΑΚ – τη συμφωνία σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος ανάκλησης της εντολής διοίκησης.

Ως προς τις σχέσεις της διαχειρίστριας με τρίτους, αυτή συναλλάσσεται κατά κανόνα στο όνομα και για λογαριασμό της αναθέτουσας, ως άμεσος αντιπρόσωπός της, ενώ φυσικά δεν ελλείπουν και οι περιπτώσεις κατά τις οποίες η διαχειρίστρια ενεργεί ως έμμεσος αντιπρόσωπος της αναθέτουσας. 

Βάση για την έναρξη της νέας διαδικασίας, αποτελεί ηέγγραφη συμφωνία των συζύγων περί λύσεως του γάμου τους.

Η συμφωνία συνάπτεται εγγράφως είτε μεταξύ των συζύγων με την παρουσία των πληρεξουσίων δικηγόρων τους και επικυρώνεται το γνήσιο της επί του εγγράφου υπογραφής των συζύγων (όχι των δικηγόρων) από την Γραμματεία του Ειρηνοδικείου της έδρας του συμβολαιογράφου, που θα καταρτίσει την συμβολαιογραφική πράξη της λύσεως του γάμου τους, είτε μόνον από τους δικηγόρους τους, εφόσον ο κάθε σύζυγος έχει προηγουμένως χορηγήσει στον δικηγόρο του ειδική πληρεξουσιότητα για τον σκοπό αυτό με συμβολαιογραφικό έγγραφο, στο οποίο περιέχονται οι όροι της κοινής τους συμφωνίας. Το ειδικό αυτό πληρεξούσιο ισχύει μόνο για ένα μήνα.

Τα πρόσωπα, τα οποία είναι ικανά να συνάψουν γάμο (άρθρα 1350επ. ΑΚ), έχουν και την ικανότητα να συνάψουν συμφωνία για τη λύση του. Οι ανήλικοι και οι τελούντες σε επικουρική δικαστική συμπαράσταση μπορούν να συνάπτουν συμφωνία λύσεως του γάμου τους χωρίς άδεια του δικαστηρίου ή συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη κατ’ ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 594 ΚΠολΔ.

Η συμφωνία των συζύγων δεν εξαρτάται από όρους ή προθεσμίες ή αιρέσεις. Αν τυχόν περιληφθούν στο κείμενο της έγγραφης συμφωνίας την καθιστούν ανύπαρκτη, διότι θεωρείται ότι αίρουν την συναίνεση.

Σε περίπτωση ύπαρξης ανήλικων τέκνων, ουσιαστική προϋπόθεση του συναινετικού διαζυγίου αποτελεί και η συμφωνία για την επιμέλεια αυτών, την επικοινωνία με αυτά και την διατροφή τους.

Η συμφωνία αυτή δύναται είτε να εμπεριέχεται στην συμφωνία των συζύγων για την λύση του γάμου τους, είτε σε άλλη έγγραφη συμφωνία, η οποία συνάπτεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 1441 ΑΚ, δηλ. είτε από τους συζύγους και τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους, είτε από τους εφοδιασμένους με ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο δικηγόρους τους.

Η ως άνω συμφωνία ισχύει για δύο (2) έτη τουλάχιστον –με δυνατότητα σύναψης νέας με την ίδια διαδικασία–, εκτός κι αν τα ανήλικα τέκνα ενηλικιώνονται προ της παρόδου της διετίας, οπότε ισχύει μέχρι της ενηλικιώσεώς τους. Στην συγκεκριμένη διάταξη γίνεται ρητή πρόβλεψη μόνο για τα ανήλικα τέκνα. Θέματα διατροφής π.χ. ενηλίκων αλλά αναπήρων τέκνων ή σπουδαστών ή του/της πρώην συζύγου ρυθμίζονται από τις λοιπές διατάξεις του Αστικού Κώδικα (άρθρα 1442 έως 1446 και 1485επ.).

Η συναφθείσα, κατά τ’ ανωτέρω, έγγραφη κοινή συμφωνία των συζύγων για α) την λύση του γάμου τους και β) τη ρύθμιση της επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων τους, της επικοινωνίας τους με αυτά και την διατροφή τους υποβάλλεται στο συμβολαιογράφο, που θα καταρτίσει την συμβολαιογραφική πράξη της λύσεως του γάμου τους είτε από τους συζύγους με θεωρημένο επ’ αυτής το γνήσιο της υπογραφής τους από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου της έδρας του συμβολαιογράφου, οι οποίοι παρίστανται, είτε μετά των δικηγόρων τους, είτε διά των εφοδιασμένων με το ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο δικηγόρων τους, όπως προαναφέρθηκε.

Συνεπώς, για την κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της συναινετικής λύσης του γάμου απαιτούνται:

1. Η έγγραφη συμφωνία των συζύγων, σύμφωνα με τ’ ανωτέρω, η οποία ενσωματώνεται στην συμβολαιογραφική πράξη και το πρωτότυπό της προσαρτάται σ΄ αυτή.
2. Η παρέλευση τουλάχιστον δεκαημέρου από την επομένη της ημερομηνίας θεώρησης του γνησίου της υπογραφής των συζύγων επί της εγγράφου συμφωνίας από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου, ή από την επομένη της ημερομηνίας σύναψης της προαναφερθείσας εγγράφου συμφωνίας από τους εφοδιασμένους με ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο δικηγόρους των συζύγων. Στην περίπτωση αυτή, ελέγχεται η ισχύς των πληρεξουσίων ήτοι να μην έχει παρέλθει μήνας από την χορήγησή τους.
3. Επικυρωμένα αντίγραφα των πληρεξουσίων, τα οποία προσαρτώνται στη συμβολαιογραφική πράξη.  
4. Ληξιαρχική πράξη του γάμου.  
5. Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.
6. Αντίγραφα ταυτοτήτων
7. Αποδεικτικά των ΑΦΜ
8. Δύο γραμμάτια προκαταβολής εισφορών και ενσήμων (ένα για κάθε δικηγόρο), εκδοθέντα από τον αρμόδιο δικηγορικό σύλλογο.

*Πηγή: Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου & Δωδεκανήσου